مقدمه: ریسک پنهان در هر امضا
وقتی پای امضای یک قرارداد به میان میآید، تمام تمرکز و اضطراب ما معطوف به جزئیات متن میشود: بندها، تبصرهها، تعهدات و تضامین. ساعتها وقت صرف مذاکره بر سر کلمات و جملات میکنیم تا مطمئن شویم سندی بینقص و محکم در دست داریم. اما یک حقیقت مهم اغلب نادیده گرفته میشود: حیاتیترین گام برای موفقیت یک قرارداد، مدتها قبل از نوشته شدن اولین کلمه آن برداشته میشود.
این مرحله کلیدی و فراموششده، «اعتبارسنجی» است. اعتبارسنجی، فرآیند ارزیابی طرف مقابل شماست تا مشخص شود آیا او واقعاً توانایی و اراده لازم برای عمل به تعهداتش را دارد یا خیر. این اصل، سنگ بنای یک رابطه قراردادی موفق است که متأسفانه اغلب زیر سایه جزئیات حقوقی پنهان میماند.
اصل اول: اعتبارسنجی مهمتر از متن قرارداد و تضامین است.
اعتبارسنجی به زبان ساده یعنی ارزیابی اینکه آیا طرف مقابل شما «میتواند» و «میخواهد» به تعهدات قراردادی خود عمل کند یا خیر. هدف اصلی این فرآیند، پاسخ به یک سؤال بنیادین است: آیا اساساً باید با این شخص یا شرکت وارد قرارداد شد؟
برای مثال، فرض کنید شما صاحب یک آموزشگاه زبان هستید و قصد استخدام یک مدرس جدید را دارید. در این موقعیت، آیا متن قرارداد استخدامی برای شما اولویت دارد، یا بررسی صلاحیتهای آن فرد؟ تحقیق درباره اینکه آیا مدرس مورد نظر دانش و تجربه کافی دارد، فن بیان او چگونه است، شاگردان قبلی از او رضایت داشتهاند، و آیا فردی وقتشناس است یا خیر، بسیار حیاتیتر از مفاد حقوقی قرارداد است. سابقه کاری و اعتبار یک فرد، مهمتر از متنی است که امضا میکنید، زیرا با برخی افراد از همان ابتدا نباید قرارداد بست.
۵۰ درصد موفقیت یک قرارداد در گرو اعتبارسنجی است.
اصل دوم: وثیقههای سنگین در برابر یک فرد بدعهد، بیفایدهاند.
یکی از بزرگترین تصورات غلط در دنیای قراردادها این است که تضامین و وثیقههای محکم (مانند چک، سفته یا وثیقه ملکی) میتوانند از منافع شما محافظت کنند. اما این تضامین در برابر فردی که قصد یا توانایی انجام تعهداتش را ندارد، کارایی خود را از دست میدهند.
این سؤال را از خود بپرسید: گرفتن ۵۰۰ فقره چک از یک کلاهبردار شناختهشده چه فایدهای دارد، وقتی میدانید تکتک آنها برگشت خواهد خورد؟ اعتبارسنجی همیشه بر گرفتن تضمین مقدم است، زیرا هیچ مقدار وثیقه نمیتواند یک قرارداد را که با فردی نادرست یا ناتوان بسته شده، نجات دهد.
اصل سوم: ابزارهای اعتبارسنجی سادهتر و در دسترستر از آنی هستند که فکر میکنید.
اعتبارسنجی یک مفهوم انتزاعی نیست، بلکه یک فرآیند عملی با ابزارهایی مشخص و در دسترس است. شما میتوانید با استفاده از روشهای زیر، شناخت بهتری از طرف مقابل خود به دست آورید:
• بررسی آنلاین اعتبار بانکی: وبسایت Mycredit.ir به شما امکان میدهد تا اعتبار بانکی یک شخص را بر اساس تسهیلاتی که تاکنون از سیستم بانکی دریافت کرده است، ارزیابی کنید.
• استعلام سابقه چک: شما میتوانید با ارسال یک پیامک، به طور همزمان از سابقه چکهای برگشتی یک فرد و همچنین حجم چکهایی که هنوز موعدشان نرسیده است، مطلع شوید. برای این کار:
◦ شناسه ۱۶ رقمی چک را در قالب شناسه ۱۶ رقمی چک * ۱ * ۱ * به سرشماره 4040701701 ارسال کنید.
• تحقیقات عمومی: علاوه بر ابزارهای فوق، روشهای سادهتری نیز وجود دارد. بررسی سوابق کاری و رزومه، جستجوی نام فرد یا شرکت در اینترنت، و ارزیابی گردش مالی و اطلاعات بانکی موجود نیز میتوانند دید روشنی از اعتبار طرف مقابل به شما بدهند.
نتیجهگیری: تمرکز خود را از کاغذ به انسان تغییر دهید
پیام اصلی این مقاله روشن است: موفقیت یک قرارداد بیش از آنکه به کمال حقوقی متن آن وابسته باشد، به شخصیت، اعتبار و توانایی طرفین درگیر بستگی دارد. به جای آنکه تمام انرژی خود را صرف چانهزنی بر سر بندها و تبصرهها کنید، تمرکز اصلی خود را به شناخت و ارزیابی دقیق طرف مقابل معطوف سازید.
قبل از امضای قرارداد بعدی خود، از خود بپرسید: چند درصد از زمانتان را صرف بررسی «فرد» میکنید و چند درصد را صرف بررسی «متن»؟
دیدگاه شما